Konsensus naukowy w sprawie pandemii COVID-19: musimy działać teraz

Artykuł z The Lancet, 15 październik 2020

Tytuł: Konsensus naukowy w sprawie pandemii COVID-19: musimy działać teraz

Autorzy: Nisreen A Alwan, Rochelle Ann Burgess, Simon Ashworth, Rupert Beale, Nahid Bhadelia, Debby Bogaert, Jennifer Dowd, Isabella Eckerle, Lynn R Goldman, Trisha Greenhalgh, Deepti Gurdasani, Adam Hamdy, William P Hanage, Emma B Hodcroft, Zoë Hyde, Paul Kellam, Michelle Kelly-Irving, Florian Krammer, Marc Lipsitch, Alan McNally, Martin McKee, Ali Nouri, Dominic Pimenta, Viola Priesemann, Harry Rutter, Joshua Silver, Devi Sridhar, Charles Swanton, Rochelle P Walensky, Gavin Yamey, Hisham Ziauddeen

Link do oryginału: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)32153-X/fulltext

Przypisy znajdują się na końcu tłumaczenia. Większość posiada linki do źródeł.

SARS-CoV-2 zaraził ponad 35 milionów ludzi na całym świecie, powodując ponad milion śmierci według danych WHO z 12 października 2020. Ponieważ Europę dotknęła druga fala COVID-19, wraz ze zbliżającą się zimą, pojawiła się potrzeba jasnego komunikatu na temat zagrożeń stwarzanych przez COVID-19 i skutecznych strategii ich zwalczania. W niniejszym artykule dzielimy się opartym na dowodach podsumowaniem tematu COVID-19.

SARS-CoV-2 rozprzestrzenia się poprzez kontakt (przez większe krople i aerozole) oraz na większą odległość przez przez aerozole, szczególnie w warunkach słabej wentylacji. Jego wysoka zakaźność[1] w połączeniu z podatnością nieeksponowanej części populacji na nowy wirus, stwarza warunki do szybkiego rozprzestrzeniania się w społeczności. Współczynnik śmiertelności spowodowanej zakażeniem COVID-19 jest kilkakrotnie wyższy niż w przypadku grypy sezonowej[2], a zakażenie może prowadzić do utrzymującej się choroby, w tym u młodych i, wcześniej zdrowych osób (np. Długi COVID)[3]. Nie jest jasne jak długo utrzymuje się odporność[4] i jak inne, sezonowe koronawirusy, SARS-CoV-2 jest zdolny do ponownego infekowania ludzi, którzy byli już chorzy, jednak częstotliwość re-infekcji nie jest znana[5]. Transmisja wirusa może być złagodzona przez utrzymanie fizycznego dystansu, zakrywanie twarzy, higienę rąk i twarzy oraz unikanie zatłoczonych oraz kiepsko wentylowanych przestrzeni. Szybkie testy, namierzanie kontaktów oraz izolacja mają również duże znaczenie w kontrolowaniu transmisji. WHO opowiada się za tymi środkami od wczesnych etapów pandemii.
We wczesnej fazie pandemii, wiele krajów ustanowiło lockdown (ogólnospołeczne ograniczenia, w tym nakazy pozostania w domu czy pracy z domu) by spowolnić szybkie rozprzestrzenianie się wirusa. Było to kluczowe aby zmniejszyć śmiertelność[6][7], zapobiec przeciążeniu służby zdrowia i kupić czas na stworzenie systemów reagowania na pandemię by powstrzymać transmisję. Jednak lockdown działał destrukcyjnie, znacząco wpływając na zdrowie psychiczne i fizyczne oraz szkodząc gospodarce, czego skutki były często gorsze w krajach, które nie były w stanie wykorzystać czasu w trakcie i po zamknięciu na ustanowienie skutecznych systemów kontroli pandemii. Wobec braku odpowiednich przepisów dotyczących zarządzania pandemią i jej skutkami społecznymi, kraje te mają ciągłe ograniczenia.
Zrozumiałe jest, że doprowadziło to do powszechnej demoralizacji i spadku zaufania. Nadejście drugiej fali i realizacja stojących przed nią wyzwań doprowadziły do ponownego zainteresowania tak zwanym podejściem opartym na odporności stadnej, co sugeruje umożliwienie dużego, niekontrolowanego wybuchu epidemii w populacji niskiego ryzyka przy jednoczesnej ochronie osób wrażliwych. Zwolennicy sugerują, że doprowadziłoby to do rozwoju odporności stadnej zarażając populację niskiego ryzyka, co ostatecznie zapewni ochronę populacji wrażliwej.

Jest to niebezpieczny błąd nie poparty dowodami naukowymi.
Każda strategia zarządzania pandemią polegająca na odporności opartej na naturalnych zakażeniach COVID-19 jest wadliwa. Niekontrolowane przenoszenie zakażenia u osób młodszych grozi znaczną zachorowalnością[3] i śmiertelnością w całej populacji. Oprócz kosztów ludzkich miałoby to wpływ na siłę roboczą jako całość i przytłoczyłoby zdolność systemów opieki zdrowotnej do zapewnienia doraźnej i rutynowej opieki. Co więcej, nie ma dowodów na trwałą odporność ochronną na SARS-CoV-2 w następstwie naturalnego zakażenia[4], a endemiczna transmisja, która byłaby konsekwencją osłabienia odporności, stanowiłaby zagrożenie dla wrażliwej częsci populacji w nieokreślonej przyszłosci. Taka strategia nie zakończyłaby pandemii COVID-19, ale skutkowałaby nawracającymi epidemiami, jak to miało miejsce w przypadku wielu chorób zakaźnych przed pojawieniem się szczepień. Stanowiłoby to również nieakceptowalne obciążenie dla gospodarki i pracowników służby zdrowia, z których wielu by zmarło na koronawirusa lub doświadczyło traumy w wyniku konieczności medycyny katastrof. Ponadto nadal nie rozumiemy, kto może cierpieć z powodu długotrwałego COVID[3]. Określenie osób narażonych jest złożone, ale nawet jeśli weźmiemy pod uwagę osoby zagrożone ciężką chorobą, odsetek osób wrażliwych stanowi aż 30% populacji w niektórych regionach[8]. Przedłużająca się izolacja dłużych części populacji jest praktycznie niemożliwa i wysoce nieetyczna. Dowody empiryczne z wielu krajów pokazują, że ograniczenie niekontrolowanych epidemii do określonych grup społecznych jest niemożliwe. Takie podejście grozi również dalszym pogłębianiem się nierówności społeczno-ekonomicznych i dyskryminacji strukturalnej, które zostały już obnażone przez pandemię. Niezbędne jest włożenie szczególnego wysiłku na rzecz ochrony najsłabszych, jednak muszą one iść w parze z wielotorowymi strategiami na poziomiecałej populacji.

Po raz kolejny mamy do czynienia z szybko przyspieszającym wzrostem zachorowań na COVID-19 w dużej części Europy, USA i wielu innych krajach na całym świecie. Niezbędne jest podjęcie zdecydowanych i pilnych działań. Skuteczne środki tłumienia i kontroli transmisji muszą być szeroko wdrażane i wspierane przez programy finansowe oraz społeczne, zachęcające społeczeństwo do reagowania i zajmują się nierównościami, które zostały wzmożone przez pandemię. W perspektywie krótkoterminowej, prawdopodobnie będą potrzebne dalsze ograniczenia, aby ograniczyć transmisję i naprawić nieskuteczne systemy reagowania na pandemię, które zapobiegną przyszłym blokadom. Celem tych ograniczeń jest skuteczne stłumienie zakażeń SARS-CoV-2 do niskich poziomów, które umożliwiają szybkie wykrywanie zlokalizowanych ognisk i szybką reakcję poprzez wydajne i kompleksowe systemy wyszukiwania, testowania, śledzenia, izolowania i wspomagania, dzięki czemu życie może powrócić niemal do normalności bez potrzeby wprowadzania ogólnych ograniczeń. Ochrona gospodarki jest nierozerwalnie związana z kontrolowaniem COVID-19. Musimy chronić naszą siłę roboczą i unikać długoterminowej niepewności.
Japonia, Wietnam i Nowa Zeladnia pokazały, że zdecydowane reakcje na publiczne zdrowie mogą kontrolować transmisję, umożliwiając powrót życia do prawie normalnego a takich sukcesów jest wiele. Dowody są bardzo jasne: kontrolowanie rozprzestrzeniania się COVID-19 w społeczności to najlepszy sposób na ochronę naszych społeczeństw i gospodarek do czasu pojawienia się w ciągu najbliższych miesięcy bezpiecznych i skutecznych szczepionek oraz leków. Nie możemy pozwolić sobie na oderwanie, które podważa skuteczną reakcję. Ważne jest, abyśmy szybko działali w oparciu o dowody.

Niniejsza praca nie była w żaden sposób bezpośrednio ani pośrednio wspierana, finansowana ani sponsorowana przez żadną organizację lub podmiot. NA doświadczył przedłużających się objawów COVID-19. AH doradza Ligandal (bezpłatna rola doradcza) niezwiązane z opublikowaną pracą. FK współpracuje z firmą Pfizer nad modelami zwierzęcymi SARS-CoV-2 oraz z Uniwersytetem w Pensylwanii nad szczepionkami mRNA przeciwko SARS-CoV-2. FK złożył wniosek patentowy dotyczący testów serologicznych i SARS-CoV-2, gdzie widnieje jako wynalzca (w toku). PK zgłasza osobiste wpłaty od Kymab niezwiązane z opublikowaną pracą. PK posiada również w toku patent „Monoclonal antibodies to treat and prevent infection by SARS-CoV-2 (Kymab)” i jest doradcą naukowym Grupy Roboczej Serologii (Public Heath England), Testing Advisory Group (Departament Zdrowia i Opieki Społecznej) oraz Zespołu Zadaniowego ds. Szczepionek (Departament Biznesu, Strategii Energetycznej i Przemysłowej). ML otrzymał honoraria od Bristol-Meyers Squibb i Sanofi Pasteur, poza przedtawioną pracą. MM jest członkiem Independent SAGE i Dyrektorem Badań European Observatory on Health Systems and Policies, które zarządza Systemem Monitorowania COVID. DS zasiada w Szkockiej Rządowej Grupie Doradczej COVID-19, uczestniczył w spotkaniach SAGE  i uczestnicy w inicjatywie Royal Society DELVE, wspierając SAGE. CS raportuje granty z BMS, Ono-Pharmaceuticals i Archer Dx (współpraca w zakresie technologii sekwencjonowania minimalnej choroby resztkowej), poza opublikowaną pracą; uzyskuje wpłaty osobiste od Bristol Myers Squibb, Roche-Ventana, Ono Pharmaceutical, GlaxoSmithKline, Novartis, Celgene, Illumina, MSD, Sarah Canon Research Institute, Genentech, Bicycle Therapeutics oraz Medicixi niezwiązane ze zgłoszoną pracą. Wpłaty osobiste oraz opcje na akcje od GRAIL i Achilles Therapeutics niezwiązane z opublikowaną pracą oraz opcje na akcje z Epic Biosciences i Apogen Biotechnologies niezwiązane z opublikowaną pracą. GY zarządza Center for Policy Impact in Global Health na Duke University, które otrzymało dotacje z Fundacji Billa i Melindy Gates na badania obejmujące analizę taktyki w zakresie kontroli COVID-19. Wszyscy pozostali autorzy nie deklarują sprzecznych interesów nadesłanej pracy.

[1] Hao X, Cheng S, Wu D, Wu T, Lin X, Wang C; Reconstruction of the full transmission dynamics of COVID-19 in Wuhan, Nature. 2020; 584: 420-424 (https://www.nature.com/articles/s41586-020-2554-8)
[2] Verity R, Okell LC, Dorigatti I; Estimates of the severity of coronavirus disease 2019: a model-based analysis; Lancet Infect Dis. 2020; 20: 669-677 (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1473309920302437)
[3] Nature; Long COVID: let patients help define long-lasting COVID symptoms; Nature.2020;586: 170
[4] Chen Y, Tong X, Li Y: A comprehensive, longitudinal analysis of humoral responses specific to four recombinant antigens of SARS-CoV-2 in severe and non-severe COVID-19 patients; PLoS Pathog. 2020; 16e1008796 (https://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.1008796)
[5] Parry J, COVID-19: Hong Kong scientists report first confirmed case of reinfection; BMJ.2020; 370m3340 (https://www.bmj.com/content/370/bmj.m3340.long)
[6] Flaxman S, Mishra S, Gandy A; Estimating the effects of non-pharmaceutical interventions on COVID-19 in Europe; Nature.2020;584: 257-261 (https://www.nature.com/articles/s41586-020-2405-7)
[7] Dehning J, Zierenberg J, Spitzner FP; Inferring change points in the spread of COVID-19 reveals the effectiveness of interventions; Science.2020;369eabb9789 (https://science.sciencemag.org/content/369/6500/eabb9789.abstract)
[8] Clark A, Jit M, Warren-Gash C; Global, regional, and national estimates of the population at increased risk of severe COVID-19 due to underlying health conditions in 2020: a modelling study; Lancet Glob Health. 2020;8: e1003-e1017 (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214109X20302643)