daily pastebin goal
75%
SHARE
TWEET

#sexed na Wyspach. Seks tak, dzieci nie. Sukces brytyjskiej

a guest Dec 15th, 2017 67 Never
Not a member of Pastebin yet? Sign Up, it unlocks many cool features!
  1.  
  2.  
  3. #sexed na Wyspach. Seks tak, dzieci nie. Sukces brytyjskiej edukacji seksualnej
  4. Milena Rachid Chehab
  5. 02 grudnia 2017 | 00:01
  6. Londyńska gmina Haringey2 ZDJĘCIA
  7. Londyńska gmina Haringey (Fot. Karolina Sekuła)
  8.  
  9. Biedna londyńska gmina Haringey miała jeden z najwyższych w Europie wskaźników nastoletnich ciąż. Teraz ma jeden z najniższych. Dzięki seksedukatorowi
  10. Ledwo się poznaliśmy, a między nami lądują kolejno:
  11.  
  12. – maski oralne o smaku czekoladowym i porzeczkowym, które przypominają lateksową szmatkę, ale są z hipoalergicznego poliuretanu (Mesfinowi trudno uwierzyć, że nigdy o nich nie słyszałam, więc rozkłada jedną i demonstruje, w jaki sposób ma ona chronić język przed kontaktem z pochwą lub ewentualnie odbytem),
  13.  
  14. – plik prezerwatyw męskich,
  15.  
  16. – prezerwatywa damska,
  17.  
  18. – przypominająca wizytówkę kolorowa karta C-card, do której podłączona jest aplikacja,
  19.  
  20. – lista dialogowa,
  21.  
  22. – koperta z testem na rzeżączkę i chlamydię (ponoć to prawdziwa gratka, bo mocz do badania można oddać jeszcze podczas szkolnych warsztatów),
  23.  
  24. – test na HIV, który można przeprowadzić samodzielnie.
  25.  
  26. Cały ten arsenał to odpowiedź Mesfina Alego z organizacji Embrace UK na moje pytanie, jak to się stało, że biedna londyńska gmina Haringey z jednego z najwyższych w kraju (a tym samym w Europie) wskaźników ciąż nastoletnich skoczyła do jednego z najniższych. Nie jestem jedyną osobą, którą to zafrapowało, bo do Haringey pielgrzymują dziennikarze i eksperci z całej Europy.
  27.  
  28. – Byłbym zapomniał, jeszcze to – Mesfin ponownie sięga do szafy w swoim gabinecie, po czym wręcza mi garść książeczek i ulotek. To te same, które przy każdej okazji hojnie rozdaje londyńskim nastolatkom: „Dlaczego robię testy”, „Bądź mądry”, „HIV – zacznijmy rozmawiać”, „Bądź pod ochroną”. W środku podstawowe informacje o AIDS, kile, rzeżączce czy opryszczce genitaliów i ich „nieprzyjemnych symptomach”. Do tego szczegółowo rozrysowany komiks, jak używać męskiej i damskiej prezerwatywy i mnóstwo namiarów na strony internetowe, infolinie i kliniki gotowe pomóc w każdym problemie seksualnym 24 godziny na dobę. Ulotki wydają mi się trochę rasistowskie, bo na zdjęciach prawie nie ma białych twarzy, ale Mesfin wyjaśni mi potem, że to nie przypadek i że ma głęboki sens.
  29.  
  30. Londyńska gmina Haringey2 ZDJĘCIA
  31. Londyńska gmina Haringey Fot. Karolina Sekuła
  32.  
  33. Cały ten pakiet książeczek, a także czekoladową i porzeczkową maskę oralną („Naprawdę nie mogę uwierzyć, że dotąd tego nie znałaś! Polska chyba musi być strasznie konserwatywna, co?”) oraz skserowaną specjalnie dla mnie listę dialogową zapakuje mi przy pożegnaniu w zgrabną paczuszkę.
  34.  
  35. – Weź, weź, nigdy nie wiesz, kiedy ci się przyda – zachęca do wzięcia jej w podobny sposób, jak robi to z nastolatkami, dla których na co dzień prowadzi warsztaty. Uczestniczą w nich uczniowie powyżej 16. roku życia albo młodsi, jeśli przyniosą zgodę od rodziców.
  36.  
  37. Mesfin Ali jest koło sześćdziesiątki i pochodzi z Etiopii. Zanim w połowie lat 90. przyjechał do Wielkiej Brytanii, w swoim rodzinnym kraju przez prawie 20 lat zajmował się zdrowiem publicznym. Najpierw walczył o upowszechnienie szczepień przeciwko ospie, a potem przez lata szefował działowi planowania w tamtejszym ministerstwie zdrowia. Po przeprowadzce do Londynu najpierw ukończył studia o zdrowiu psychicznym (mental health studies), następnie o zdrowiu publicznym. Po nich zaczął pracować w centrum pomocy społecznej w Haringey, gdzie wyspecjalizował się w walce z chorobami przenoszonymi drogą płciową.
  38.  
  39. PRZECZYTAJ TAKŻE: Anja Rubik #sexedpl: A teraz cała Polska mówi: "seks"
  40.  
  41. AIDS nie istnieje
  42. – Najtrudniejsze w mojej pracy jest przekonywanie ludzi, że AIDS w ogóle istnieje. Wiele osób po prostu w to nie wierzy, zwłaszcza przedstawiciele niektórych kultur afrykańskich. Mówią, że nigdy w życiu nikogo chorego na AIDS nie widzieli, albo przekonują mnie, że to sprawa polityczna. W końcu przez lata nawet sam prezydent RPA Thabo Mbeki i jego minister zdrowia publicznie przekonywali, że HIV i AIDS nie mają ze sobą nic wspólnego, a środki profilaktyczne i leki antyretrowirusowe to „trucizna” gorsza niż sama choroba.
  43.  
  44. W Haringey społeczność afrykańska jest stosunkowo duża, stąd te wszystkie ulotki, gdzie w pigułce przekazujemy bardzo konkretną wiedzę. W rozmowach staramy się nie mówić bezpośrednio o HIV, ale o układzie odpornościowym i o tym, co się dzieje, kiedy jego funkcjonowanie jest poważnie zaburzone. Nastolatkom pokazujemy wprost, jak ludzie umierają i że wcale nie trzeba umierać. Współpracujemy z pobliskim szpitalem, który ma pod opieką ponad tysiąc pacjentów z HIV. Niektórzy z nich są naszymi wolontariuszami – zapraszamy ich na spotkania z uczniami jako tzw. pozytywnych mówców (positive speakers). Dzielą się swoim osobistym doświadczeniem: jak się zarazili, jak wygląda ich życie codzienne, jak radzą sobie w związkach, na co muszą uważać.
  45.  
  46. Ponieważ sporo tu przedstawicieli mniejszości, w których częścią kultury jest obrzezanie kobiet, dużo mówimy o tym, jak wielkim złem jest obrzezanie.
  47. Dziewczynki uczymy, żeby pod żadnym pozorem nie dawać się wywieźć w tym celu za granicę, a wszystkim – także dorosłym – powtarzamy, że za przyłożenie ręki do obrzezania obywatelki brytyjskiej grozi nawet 14 lat więzienia. Ten argument, szczerze mówiąc, działa najlepiej. Nauczyciele i seksedukatorzy wytrenowani są również po to, by rozpoznawać, że dziewczynka została poddana temu procederowi. Po wszystkim ma problemy z chodzeniem, staniem lub siedzeniem, długo nie wychodzi z łazienki lub toalety, jest wycofana lub depresyjna, nie pojawia się w szkole, wykręca się od zrobienia badania lekarskiego – a to wszystko dzieje się przeważnie po jakimś nagłym wyjeździe rodzinnym. Ale obrzezanie nie odbywa się tylko za granicą. Wciąż istnieje tu, w Wielkiej Brytanii, podziemie, niektóre szacunki mówią nawet o ponad tysiącu obrzezań rocznie. Sam jednak nigdy nie spotkałem się z tym problemem osobiście.
  48.  
  49. PRZECZYTAJ TAKŻE: Obrzezanie kobiet w Londynie
  50.  
  51. Jeśli chodzi o nastoletnie ciąże, nasz ostatni pomysł na walkę z nimi to warsztaty dla dorosłych, nauczycieli i rodziców, żeby i oni umieli otwarcie rozmawiać z dzieciakami o bezpiecznym seksie. Ale przede wszystkim zależy nam na tym, żeby ten temat miały przećwiczony nastolatki. Na warsztatach z nimi zwykle dzielimy klasę na mniejsze grupy albo – jeśli wymaga tego temat zajęć – chłopaki i dziewczyny mają zajęcia oddzielnie. Potem ja i inni seksedukatorzy prezentujemy nastolatkom wszystkie możliwe środki, które uchronią ich przed ciążą oraz zarażeniem się wirusem HIV, chlamydią, rzeżączką, kiłą, opryszczką narządów płciowych i innymi nieprzyjemnościami przenoszonymi drogą płciową.
  52.  
  53. Londyńska gmina Haringey2 ZDJĘCIA
  54. Londyńska gmina Haringey Fot. Karolina Sekuła
  55.  
  56. Prezentacja za każdym razem składa się z omówienia, co swędzi, co piecze, a co powoduje grzybiczy nalot. A potem odbywają się ćwiczenia z tego, jak zapobiegać zarażeniu albo siebie, albo innych. Oprócz klasyki, czyli tego, jak dobrać męską prezerwatywę, jak ją założyć (ćwiczymy na przykład na bananie) i jak zdjąć, uczniowie poznają zalety prezerwatywy damskiej. Dziewczętom mówię wtedy: „Jeśli z jakichś przyczyn nie jesteście w stanie namówić partnera do prezerwatywy albo po prostu wolicie zabezpieczyć się same, cieniutki damski kondom można założyć choćby kilka godzin wcześniej, partner nawet nie musi o nim wiedzieć”. Oczywiście za każdym razem do znudzenia powtarzam, że partnerzy muszą się na coś zdecydować: albo prezerwatywa damska, albo męska, bo stosowane razem łatwiej się zsuną.
  57.  
  58. Sporo czasu podczas rozmów z dzieciakami poświęcamy na samo wyrobienie nawyku sprawdzania prezerwatywy: daty ważności, tego, czy jest wyprodukowana w Wielkiej Brytanii albo w Unii Europejskiej, czy opakowanie jest szczelnie zamknięte.
  59. Uczymy, by nie nosić prezerwatywy w tylnej kieszeni spodni, bo jak się naruszy opakowanie, to może wyciec płyn plemnikobójczy.
  60.  
  61. Testy i środki antykoncepcyjne, a także – w razie potrzeby – pigułkę „dzień po” niedopuszczającą do zagnieżdżenia zarodka każdy mieszkaniec Haringey do 25. roku życia ma za darmo. Trzeba tylko wystąpić o kartę C-card, którą płaci się za nie w 30 miejscowych aptekach. Ich listę można znaleźć w połączonej z kartą aplikacji, która w razie potrzeby podpowie również adresy i godziny pracy wszystkich przychodni zdrowia seksualnego w okolicy.
  62.  
  63. PRZECZYTAJ TAKŻE: Walczmy z zabobonem, przewietrzmy piekło kobiet
  64.  
  65. – A po co te maski oralne w różnych smakach?
  66.  
  67. – Jeśli uprawia się seks oralny, stawką może się okazać np. złapanie opryszczki narządów płciowych, dlatego gorąco polecamy je uczniom. Mówimy im też, że jeśli chcą umilić swoje życie intymne seksgadżetami, nie ma w tym nic złego, ale będzie jeszcze lepiej, jeśli dodatkowo zapakują je w prezerwatywę. Prezerwatywy oraz inne środki zarówno my, jak i inne organizacje rozdajemy na warsztatach zainteresowanym nastolatkom. Najbardziej jestem dumny z naszych testów na rzeżączkę i chlamydię. W ubiegłym roku rozdaliśmy ich ponad 4 tys., z czego 60-70 dało wynik pozytywny. Chętni do przebadania mogą dać nam próbkę moczu jeszcze w szkole – na torebce z pojemniczkiem jest specjalny kod, a wynik można odebrać choćby SMS-em.
  68.  
  69. – I co, uczniowie korzystają z tego?
  70.  
  71. – Korzystają. Wiedzą, że to w ich interesie, poza tym czują, że ich nie oceniamy, że znamy się na rzeczy i chcemy dobrze. W takiej atmosferze łatwo o zaufanie.
  72.  
  73. – Na tyle duże, żeby również rozmawiać o seksie?
  74.  
  75. – No pewnie! Spora część naszych warsztatów to odpowiadanie na ich pytania. Rozmawiamy o tym, co ich nurtuje, i chyba oni też trochę cieszą się, że rozwiewamy ich wątpliwości w przystępny sposób.
  76.  
  77. PRZECZYTAJ TAKŻE: Katechetka uczy WDŻ: "Nie będzie o prezerwatywach, to nie USA"
  78.  
  79. – Nie ma pan wrażenia, że jednak wszystkie te ułatwienia, które mają tutejsze nastolatki, są dla nich przede wszystkim zachętą do uprawiania seksu?
  80.  
  81. – Jeśli studiujesz kryminalistykę i uczysz się setek sposobów popełnienia zbrodni, nie znaczy to, że jesteś do tego zachęcana ani że takie przestępstwo chcesz popełnić.
  82.  
  83. Młodzi ludzie nie zaczną uprawiać seksu tylko dlatego, że usłyszeli o nim w szkole. Cała współczesna kultura, o internecie nie wspominając, jest nim przesiąknięta.
  84. My możemy tylko przekonać ich, że seks nie wygląda jak w filmach porno, że nie warto się spieszyć, że dobrze być wybrednym przy wyborze partnera, że emocje są ważniejsze od technik, wreszcie – że wierność partnerowi czy partnerce ma sens. To, że w ciągu kilku lat obniżyliśmy odsetek ciąż nastolatek w Haringey, to w największym stopniu zasługa edukacji. Przecież ludzie nie przestaną uprawiać seksu tylko dlatego, że nie pozwolił im pan czy pani w szkole. Więc zamiast oburzać się na rzeczywistość, po prostu stawiamy jej czoło. No i bardzo duży nacisk kładziemy na zgodę lub niezgodę na seks.
  85.  
  86. PRZECZYTAJ TAKŻE: O seksie w szkole? Lepiej spytać tatę. Edukacja seksualna według PiS
  87.  
  88. Nauka odmawiania
  89. Nastolatki z Haringey, zwłaszcza te płci żeńskiej, odgrywają scenki, w których ktoś proponuje im seks, w tym seks bez zabezpieczenia. Podobno chodzi o to, żeby odpowiedzi odmowne przećwiczyć na głos – gdy w życiu przyjdzie co do czego, łatwiej je będzie przywołać.
  90.  
  91. Mesfin wyciąga kartkę z dialogami, której kopię wręczył mi w pakiecie powitalnym. Mnie również – przepraszając za nieustanne poczucie misji – zachęca do nauczenia się ich na pamięć. A najpierw sam recytuje głośno:
  92.  
  93. – Nie ufasz mi.
  94. – To nie kwestia zaufania. Ludzie się zarażają, nawet o tym nie wiedząc.
  95.  
  96. – Z prezerwatywą nie jest już tak dobrze.
  97. – Będę się czuła bardziej zrelaksowana/y. A wtedy sprawię, że i ty poczujesz się lepiej.
  98.  
  99. – Nie mam prezerwatywy.
  100. – Ja mam...
  101.  
  102. Tu przerywa czytanie, choć na antyseksowej liście dialogowej są jeszcze:
  103.  
  104. – Zakładanie wszystko przerwie.
  105. – Nie, jeśli ci w tym pomogę.
  106.  
  107. – Ale ja cię kocham.
  108. – Więc pomóż chronić nas oboje.
  109.  
  110. – Tylko ten jeden raz.
  111. – Jeden raz to o jeden raz za dużo.
  112.  
  113. – Przez gumkę nic nie czuję.
  114. – Może będziemy potrzebować więcej czasu, ale nadrobimy, zobaczysz.
  115.  
  116. – Boję się poprosić go, żeby założył prezerwatywę. Pomyśli, że mu nie ufam.
  117. – Jeśli nie możesz go o to poprosić, prawdopodobnie nie powinnaś mu ufać.
  118.  
  119. – To od niego zależy, to jego decyzja.
  120. – Chodzi też o twoje zdrowie, to powinna być też twoja decyzja.
  121.  
  122. – Biorę pigułki, nie potrzebujesz kondomu.
  123. – I tak wolę go użyć. Pomoże chronić nas przed infekcjami, o których nawet nie wiemy, że je mamy.
  124.  
  125. – Myślę, że mnie nie kochasz.
  126. – Kocham, ale nie będę ryzykować swojej przyszłości, żeby to udowodnić.
  127.  
  128. Edukacja seksualna od podstawówki
  129. Żadne z tych działań nie byłoby możliwe, gdyby nie chluba brytyjskiej oświaty, czyli lekcje wychowania seksualnego, które tu zaczynają się już w podstawówce. Dotąd obowiązek prowadzenia takich zajęć miały tylko szkoły publiczne, ale od września 2019 r. będą go mieć wszystkie rodzaje placówek. Rodzice będą mogli się nie zgodzić, by dziecko uczestniczyło w zajęciach dotyczących samego seksu, ale takich w programie wcale nie ma dużo. Pełna nazwa przedmiotu to w końcu edukacja o seksie oraz związkach i innych relacjach (sex and relationships education). Seksualności poświęca się równie dużo czasu co zajęciom na temat przyjaźni, relacji z rodzicami, radzenia sobie z emocjami, zdrowego stylu życia czy miłości między partnerami. Lekcje o rozmnażaniu zaczynają się od budowy człowieka, a potem opowiadają o tym, skąd się biorą kocięta – stąd do dzieci już rzut beretem. Za każdym razem, gdy mowa o narządach płciowych, nauczyciele nie unikają nazywania penisa penisem, a pochwy pochwą. Na każdym kroku zaznaczają, że to wszystko należy do sfery intymnej, więc niekoniecznie trzeba te tematy roztrząsać na szkolnym podwórku.
  130.  
  131. PRZECZYTAJ TAKŻE: Tego nie dowiesz się już w szkole. Tajne komplety z wychowania seksualnego
  132.  
  133. Nowa podstawa programowa kładzie nacisk na to, by dzieci uczyły się w szkole również o zagrożeniach związanych z korzystaniem z internetu.
  134. Jak może to wyglądać w praktyce, pokazują Yasmine i Tom, bohaterowie pomocy dydaktycznych przygotowanych przez organizację pozarządową FPA dla 5-13-latków.
  135.  
  136. Już na pierwszym etapie dzieci uczą się, czym są dane osobowe. 7-9-latki wspólnie z Yasmine decydują, które zdjęcia można wysłać cioci z Australii: uśmiechnięta rodzinka i zdjęcie kotka są OK, płaczące dziecko nie jest OK („bo osobie na zdjęciu może się nie podobać, że ktoś to zobaczy”), podobnie jak Yasmine w kostiumie kąpielowym („bo niektórym ludziom podoba się oglądanie dzieci w bieliźnie, strojach kąpielowych lub bez ubrania, a to nie jest OK”).
  137.  
  138. PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowa ekspertka MEN od wychowania do życia w rodzinie: Antykoncepcja jest przejawem niedojrzałości
  139.  
  140. 10-13-latki przygotowywane są do odpowiedzialnego korzystania z mediów społecznościowych: na jednych z zajęć uczą się na przykład robienia odpowiednich zdjęć na Facebooka czy Instagrama (w skrócie: OK jest wszystko, co odradzają poradniki e-flirtu). Potem dochodzą trudniejsze tematy, na przykład związane z bezpiecznym seksem i chorobami przenoszonymi drogą płciową. Do prowadzenia warsztatów szkoły zapraszają wtedy edukatorów z rozmaitych organizacji pozarządowych, takich jak Embrace UK, w której pracuje Mesfin Ali.
  141.  
  142. INNE
  143.  
  144. Teksty z numeru
  145. Menopauza lub pierwsza miesiączka. Rozwód lub żałoba. Poronienie, aborcja, gwałt. Powodów zanurzenia w "nowej" mykwie może być w życiu kobiety wiele
  146.  
  147. Teksty z numeru
  148. Wykup sobie sesję przytulania
  149.  
  150. Teksty z numeru
  151. Walki Cholit to zapasy z patriarchatem: pokazują mężczyznom, że nie wolno bić kobiet
  152.  
  153. Teksty z numeru
  154. To najbardziej pogardliwa książka o mężu, jaką napisała żona. Czy Jessie George nie zapamiętała nic dobrego z małżeństwa z Conradem?
  155.  
  156. Teksty z numeru
  157. Stanęła przed sądem za "znieważanie symbolu Polski Walczącej": Moja babcia i mama brały udział w powstaniu warszawskim. I ja miałabym znieważać ten znak?
  158.  
  159. Teksty z numeru
  160. Krzysztof Kowalewski i jego matka uciekli przed pogromem. Teraz zagrają w sztuce "1946"
  161. Więcej na ten temat:
  162. edukacja seksualna, Wielka Brytania, seks
  163. KOMENTARZE
  164. 59
  165.  
  166. Możesz komentować, bo jesteś naszym prenumeratorem. Dołącz do dyskusji!
  167. krzysiek8885
  168. Skomentuj
  169. Najnowsze Popularne
  170. kama55 02.12.2017, 10:41
  171. Rozmarzyłam się, że tak mogłoby być i w polskiej szkole....
  172.  92
  173.  3
  174.  Odpowiedz
  175.  Pokaż odpowiedzi (2)
  176. corasad 02.12.2017, 13:36
  177. Gdyby dyrektor polskiej szkoly w tej chwili zgodzil sie na taka edykacje mialby na glowie: MEN, Kuratorium, Kk z egzorcysta, ponad polowe Sejmu, kilka kolek rozancowych i fanatykow-dewotow z roznych organizacji. Niestety, cofamy sie milowymi krokami...
  178.  86
  179.  2
  180.  Odpowiedz
  181.  Pokaż odpowiedzi (1)
  182. kazik_es 02.12.2017, 17:57
  183. Mają jeszcze drugi wielki postęp: dzieci bez seksu. Co do ochrony swojej prywatności i intymności, to jestem jak najbardziej za, ale po co uczyć 12-letnie dziewczynki "bezpiecznego" seksu? Dzieci uprawiające seks, bo 12-letnia dziwczynka to jeszcze dziecko, jest faktem może bardzo postępowym, daje zarobić producentom środków antykoncepcyjnych parę groszy więcej, ale czy na pewno jest na tym forum chociaż jeden ojciec, który by chciał, żeby jego córka w tym wieku uprawiała już seks? I na marginesie: wychodzi na to, że ja z żoną uprawiam seks wyłącznie niebezpieczny. No tak, ale moja żona jest pełnoletnia.
  184.  
  185. Piętnujemy ludzi, którzy są otyli, bo jedzą dla przyjemności, a nie żeby się najeść, a tymczasem promujemy seks bez żony, bez dzieci, wyłącznie dla przyjemności, seks "rekreacyjny". U mnie w domu mówi się, że nie wszystko co głupie jest śmieszne. Tu bym powiedział, że nie wszystko co jest postępowe, i za czym też stoją interesy ekonomiczne, jest mądre i pożyteczne i co sprawia, że nasze dzieci będą lepszymi ludźmi.
  186.  9
  187.  70
  188.  Odpowiedz
  189.  Pokaż odpowiedzi (13)
  190. toriss 02.12.2017, 10:36
  191. "Ulotki wydają mi się trochę rasistowskie, bo na zdjęciach prawie nie ma białych twarzy," - urocze. W imię poprawności politycznej udawajmy, że kolorowi nie stanowią grupy podwyższonego ryzyka.
  192.  17
  193.  44
  194.  Odpowiedz
  195.  Pokaż odpowiedzi (4)
  196. gretka 02.12.2017, 11:42
  197. Dlaczego mieszkam w takim ciemnogrodzie?!
  198.  53
  199.  4
  200.  Odpowiedz
  201.  Pokaż odpowiedzi (2)
  202. zabicdrozda59 02.12.2017, 14:35
  203. pozazdrościć tylko, i podobnie jak @kama55 rozmarzyłam się, lecz gdy zamknęłam oczy to momentalnie zobaczyłam prawicowy tłum wraz z przedstawicielami KK niosący transparenty "w obronie dziecka nienarodzonoge" etc i już wróciłam do kraju nad Wisłą i Odrą.....ja normalności nie dożyję, może kolejne pokolenia
  204.  44
  205.  3
  206.  Odpowiedz
  207. choco 02.12.2017, 12:32
  208. super program, ale nie w katotalibanie jakim staje się Polska. Dlatego tak ważne jest aby chodzic na każde wybory i nawet jeśli nie mamy dokładnej reprezentacji to wybierać mniejsze zło- inaczej PiS wprowadzi całkowity zakaz aborcji i pisowskie sądownictwo itd......
  209.  41
  210.  3
  211.  Odpowiedz
  212.  Pokaż odpowiedzi (1)
  213. zenonbenon 02.12.2017, 15:59
  214. Wejdzie szariat i problem sam się rozwiąże ;)
  215.  17
  216.  21
  217.  Odpowiedz
  218.  Pokaż odpowiedzi (4)
  219. Więcej
  220.  
  221.  
  222. Copyright © Agora SA O nasPrywatnośćLicencje/KontentReklama w InternecieReklama w papierzeKontaktZgłoś błądPomoc Wszystkie artykuły
RAW Paste Data
Top