Im 1. Jh. v. Chr. hat man in der römischen Gesellschaft viel über die Lebens-
weise der Patrizierin Clodia gelästert, die angeblich ein Verhältnis mit einem
jüngeren Mann aus der Nachbarschaft, einem gewissen Cälius, hatte. Dieses
Gerücht benutzt auch der Redner Cicero, um den politischen Einfluss der Clo-
dia zu schwächen. In einer Rede vor Gericht wendet Cicero dazu folgenden
Trick an: Das Publikum soll sich vorstellen, mit welchen Worten Clodia von
einem ihrer Verwandten beschimpft und erniedrigt werden könnte:
Mulier, quid tibi cum Caelio, quid tibi cum illo adulescentulo1 est?
Nonne patrem tuum vides? Nonne modo maritum tibi fuisse scis,
clarum ac fortem virum patriamque amantem, qui omnes paene
cives virtute, gloria, dignitate superat? Ex ampla familia in fami-
liam claram nupseras – cur tibi nunc Caelius tam coniunctus2 est?
Quid furori te dedis? Adulescentem aspexisti: Corpus pulchrum et
oculi te moverunt; semper eum videre voluisti. Visne nunc tu,
nobilis mulier, illum filium patris miseri tuis opibus tenere? Cave!
Id tibi non continget; ille te repellet neque dona tua grata ei erunt.
Quin redit mens tua? Quin amores novos invenire temptas?
1 adulescentulus ganz junger Kerl - 2 coniunctus vertraut, verbunden