NETHERLANDS HACKERS PROOF

GEHACKT DOOR POLTERGEISTH4CKER.

NETHERLANDS HACKERS PROOF.

-- VERTROUWELIJK --
@BCL@8815BF6C.doc
10-5-2010 2:21:44
1
Mevrouw de Voorzitter,
dames en heren,
‘Verloren krediet’ – zo hebben we, de parlementaire commissie die onderzoek heeft
gedaan naar de financiële crisis, ons rapport genoemd.
Er is heel wat krediet verloren gegaan: letterlijk en figuurlijk.
Wat begon als een uiteenspattende huizenmarktzeepbel in de Verenigde Staten is
uitgegroeid tot een wereldwijde economische crisis, een crisis die ook in ons land
hard heeft toegeslagen. Er zijn miljarden verdampt. Regeringen moesten bijspringen
om banken overeind te houden, staatsschulden zijn enorm opgelopen. Burgers en
bedrijven betalen het gelag – in de vorm van bezuinigingen, lastenverzwaringen,
ontslagen en werkloosheid. Het vertrouwen in de financiële wereld is geschonden.
Er is over een breed front heel wat misgegaan.
Wat we hebben moeten constateren is dat de financiële crisis over de hele linie
ernstige tekortkomingen heeft blootgelegd. Van banken tot toezichthouders. Van
bestuurders tot accountants. Van commissarissen tot politici. Nationaal zowel als
internationaal.
Die tekortkomingen benoemen we stuk voor stuk.
En onze conclusies laten we volgen door aanbevelingen, voorstellen voor
verbetering, voor versterking.
De commissie wil er geen twijfel over laten bestaan: door de financiële sector zijn
onaanvaardbaar grote risico’s genomen, risico’s waarbij publieke belangen uit het
oog zijn verloren. Ook daarom is het onverantwoord om over te gaan tot de orde van
de dag, naar ‘business as usual’. Daarvoor is te veel misgegaan.
Er zijn stevige ingrepen nodig.
Die urgentie neemt eerder toe dan af.
Dat vergt daadkracht, doortastend optreden van regeringen, gesteund door
parlementen. Ook in Nederland.
Het vergt actiever toezicht.
En het vergt - niet in het minst – meer zelfonderzoek van de financiële sector zelf. Als
de commissie iets is opgevallen, is het wel het gebrek aan kritische zelfreflectie
binnen die sector.
Met gepaste trots presenteren we vandaag, MdV, onze bevindingen aan onze
opdrachtgever, de Tweede Kamer. Het is het eerste deel van het onderzoek, dat
naar de oorzaken van de financiële crisis. Het tweede deel, het onderzoek naar de
crisismaatregelen die de regering heeft getroffen om de financiële sector overeind te
houden, volgt later, te beslissen door de ‘nieuwe’ Tweede Kamer.
Ons onderzoek valt in drie stukken uiteen.
We hebben de verantwoordelijkheid voor wat mis ging ontrafeld – en uitgewerkt naar
(a) de financiële sector, (b) de wetgever en (c) het toezicht.
-- VERTROUWELIJK --
@BCL@8815BF6C.doc
10-5-2010 2:21:44
2
Op speciaal verzoek van de Kamer hebben we gekeken naar twee ‘praktijkgevallen’:
(1) de overname en opsplitsing van ABN Amro en (2) de gang van zaken rondom
Icesave, de IJslandse internetbank.
Ik wil de belangrijkste conclusies nu langslopen.
VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE SECTOR
De financiële instellingen, en met name de banken, hebben in het ontstaan van de
crisis een belangrijke rol gespeeld.
Bestuurders van deze financiële instellingen hebben – ook in ons land – structureel
belangrijke risico’s onderschat en niet onderkend. Daartoe aangezet door de roep
om steeds hogere rendementen, het opstuwen van aandeelhouderswaarde en
onverantwoorde beloningen namen zij steeds grotere risico’s.
Vergaande veranderingen in structuur, cultuur en gedrag binnen deze instellingen
zijn dan ook hard nodig.
De Code Banken is een eerste aanzet daartoe.
De banken zullen snel resultaat moeten laten zien wat betreft de toepassing van
deze code. De ruimte om af te wijken van de code dient minimaal te zijn en er zullen
sancties moeten komen op het ten onrechte niet naleven van de code. Een wettelijke
regeling blijft zonodig in beeld.
Als het gaat om het risicomanagement en om het beloningsbeleid moet de Code
Banken worden aangescherpt. Perverse prikkels in het beloningsbeleid moeten
worden tegengegaan. De reikwijdte van de beloningsprincipes moeten worden
uitgebreid tot de gehele bankorganisatie, inclusief de handelaren.
In het bijzonder geldt hier voor de commissie:
- geen winst geen bonus
- beperking van retentie-, exit- en welkomstpakketten voorzover ze perverse
prikkels bevatten
- bij staatssteun gelden de regels als ware sprake van een faillissement.
Ook andere financiële instellingen, zoals verzekeraars en pensioenfondsen, moeten
een eigen code opstellen, in navolging van de banken.
VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE WETGEVER
Vanaf de jaren negentig zijn de aanpassingen in de wetgeving voor het financiële
stelsel en de financiële sector gericht geweest op het liberaliseren van met name de
Europese financiële markten, met het oog op het scheppen van een gelijk speelveld.
Ook in Nederland is men in meerderheid voorstander geweest van deze
ontwikkeling.
-- VERTROUWELIJK --
@BCL@8815BF6C.doc
10-5-2010 2:21:44
3
De crisis heeft een aantal zwakke plekken blootgelegd in de wetgeving en regels
voor het financiële stelsel.
De commissie beveelt daarom in het bijzonder het volgende aan:
 Nutsbankactiviteiten en zakenbankactiviteiten binnen een bank moeten van
elkaar gescheiden worden.
 De minimum kapitaaleisen van banken moeten aanzienlijk worden verhoogd.
Daarbij moet er bij banken een stroppenpot komen, waarop in slechte tijden wordt
ingeteerd.
 Het depositogarantiestelsel moet omgezet worden naar een systeem waarbij
banken een risicogerelateerde premie, ex-ante in een fonds storten. In gewoon
Nederlands: banken betalen vooraf en ze betalen meer naarmate ze meer risico
nemen. Idealiter in Europees verband, maar indien dat niet op korte termijn kan,
moet dit daarop vooruitlopend in Nederland plaatsvinden.
 De toezichthouders dienen méér vroegtijdige correctiemogelijkheden bij banken
te krijgen, oplopend in zwaarte en culminerend in direct ingrijpen in de instelling
bij acuut gevaar.
Door de wereldwijde en Europese verwevenheid van de financiële sector moeten
nieuwe regels bij voorkeur op die niveaus worden gemaakt. Blijven die uit of blijken
ze onvoldoende dan moet de regering in samenspraak met het parlement – meer
dan in het verleden het geval is geweest - zelfstandig tot regelgeving overgaan.
VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE TOEZICHTHOUDERS
Wereldwijd is het toezicht op het financiële stelsel tekort geschoten. Met name de
systeemrisico’s en de activiteiten van professionele beleggers zijn onderbelicht
gebleven.
Ook in Nederland is sprake geweest van een tekortschietend systeemtoezicht van
De Nederlandsche Bank. Er zijn regelmatig risico’s gesignaleerd, maar
waarschuwingen werden als regel niet gevolgd door acties.
Het toezicht moet versterkt worden op Europees niveau ; één krachtige Europese
toezichthouder is daarvoor onontbeerlijk is.
Instellingen en markten binnen het financiële stelsel die tot nu toe niet, of slechts
beperkt, onder toezicht stonden, moeten onder toezicht komen te staan.
De aansprakelijkheid van de Nederlandse toezichthouders moet worden beperkt,
waarbij aansluiting gezocht moet worden bij wat op Europees niveau gebruikelijk is.
-- VERTROUWELIJK --
@BCL@8815BF6C.doc
10-5-2010 2:21:44
4
De Nederlandsche Bank informeert gezamenlijk met het Centraal Planbureau één
keer per jaar regering en parlement over de risico’s voor de economie van
ontwikkelingen in het financieel stelsel.
De accountant, als externe toezichthouder, heeft niet zijn maatschappelijke taak
kunnen waarmaken om zorg te dragen voor een begrijpelijke en toereikende
toelichting op de jaarrekening van financiële instellingen.
De beroepsgroep dient samen met de AFM nadere kwaliteitseisen op te stellen
waaraan een jaarrekening moet voldoen.
ABN AMRO EN ICESAVE
De commissie heeft twee casussen diepgaand bestudeerd, te weten de gang van
zaken rondom de overname van ABN AMRO in 2007 en de problemen rondom de
IJslandse bank Landsbanki, bekend van het Nederlandse internetspaarproduct
Icesave.
Met betrekking tot de overname van ABN AMRO concludeert de commissie dat de
minister van Financiën en DNB binnen de juridische kaders weloverwogen hebben
gekozen voor een opstelling die met grote zekerheid zou leiden tot toestemming voor
de overname. Zij hadden de beleidsruimte die er was ook op een andere wijze in
kunnen vullen. De uitkomst van het overnameproces had met een andere invulling
van de minister en DNB dan ook anders kunnen zijn.
In de Icesave-casus concludeert de commissie dat DNB in elk geval nadere
voorwaarden had kunnen en moeten stellen aan Landsbanki voor toetreding tot het
depositogarantiestelsel. DNB heeft de feitelijke beleidsruimte om in te grijpen te krap
geïnterpreteerd. De wet biedt binnen de juridische kaders een zekere beleids- en
beoordelingsvrijheid voor het geven van een aanwijzing aan een instelling. DNB
heeft ervoor gekozen dat niet te doen, maar uit de besluitvormingsprocedure van
DNB is onvoldoende gebleken op welke gronden daarvoor is gekozen..
Een ruimere en proactievere opstelling en handelswijze van DNB binnen de Icesavecasus
was, binnen de juridische kaders, mogelijk geweest en had tot andere
uitkomsten kunnen leiden.
De geheimhoudingsplicht maakt het ook voor de commissie lastig om vast te stellen
hoe het reguliere toezicht in Nederland heeft gefunctioneerd.
De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten dienen daarom meer
openheid en transparantie te betrachten in hun toezicht. De wetgever moet de
grenzen van de wettelijke geheimhoudingsplicht oprekken naar het niveau dat in
andere landen in Europa en daarbuiten gebruikelijk is.
Mevrouw de Voorzitter,
-- VERTROUWELIJK --
@BCL@8815BF6C.doc
10-5-2010 2:21:44
5
Ook de Kamer zelf is onderwerp van ons onderzoek geweest. De Kamer moet haar
controlerende en mede-wetgevende taak bij de hervorming van het financiële stelsel
op een verzwaarde wijze vorm gaan geven. Bijvoorbeeld onder de vlag van de
Regeling grote projecten. Op deze manier kunnen de maatregelen die zijn en worden
voorgesteld op degelijke wijze door het parlement worden behandeld.
De commissie dicht de Tweede Kamer een belangrijke rol toe.
De urgentie is er groot genoeg voor.
Het parlement zal er op moeten toezien dat de signaleerde tekortkomingen
voortvarend en doortastend worden aangepakt.
Er is veel krediet verloren gegaan, er is minstens zo veel krediet terug te winnen.
Dat vergt een breed gedragen, consequente aanpak over een brede linie.
De commissie, onze commissie, hoopt er een stevig draagvlak voor te hebben
gelegd.
Ik beschouw het als een eer dat ik bij deze aan u als eerste ons verslag mag
aanbieden.
Wij kijken uit naar de verdere bespreking en behandeling door de Kamer en de
regering van ons rapport.
Jan de Wit
Voorzitter
.